Het meetinstrument Burgerschap

De Universiteit van Amsterdam heeft het meetinstrument Burgerschap ontwikkeld, gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met dit meetinstrument kunnen scholen zicht krijgen op de burgerschapscompetenties en het burgerschapsgedrag van hun leerlingen.
Op grond van het meetinstrument is door Rovict in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam de internetapplicatie Burgerschap Meten ontwikkeld.

Het meetinstrument is geschikt voor leerlingen van elf jaar (groep 7) tot en met zestien jaar. Centraal staan vier sociale taken die kinderen en jongeren als burger moeten kunnen vervullen:

  • democratisch handelen
  • maatschappelijk verantwoord handelen
  • omgaan met conflicten
  • omgaan met verschillen.

Het instrument bestaat uit twee vragenlijsten:

Burgerschapscompetenties en Burgerschapsgedrag.

Burgerschapscompetenties

  • Meet de kennis, vaardigheden, attituden (houdingen) en reflecties van jongeren waaruit het vermogen om adequaat als burger te handelen is opgebouwd.
  • De leerling vult zelf de vragenlijst in. De leerling beoordeelt zelf eigen attituden, vaardigheden en reflectie. Voor kennis bevat de vragenlijst een test.
  • De afnametijd is ca. één lesuur.

Burgerschapsgedrag

  • Meet het handelen van jongeren als burger.
  • Deze vragenlijst wordt door de docent ingevuld.

Beide vragenlijsten zijn los van elkaar te gebruiken óf in combinatie met elkaar.

De vragenlijsten leveren inzichtelijke resultaten. Scholen kunnen de gegevens vergelijken met die van andere – vergelijkbare of juist verschillende - scholen, met andere groepen leerlingen. Herhaalde afnamen geven de mogelijkheid om ontwikkelingen in de tijd te volgen. De resultaten helpen scholen om antwoord te geven op vragen als: Wat vinden wij op onze school belangrijk, hoe denken we dat het met de burgerschap van de leerlingen is gesteld en in welk onderwijsaanbod voorzien we eigenlijk? Het kan ook inspireren tot het bepalen van wenselijke veranderingen in het onderwijsaanbod.